Episode 1
ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਿਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਜੀ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਰ, ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਅੱਗਾਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਇਹ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।' ਜੇਕਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਦੇ ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਇਹ ਇੱਕ ਹੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਦੋ ਸਹੀ ਰਸਤੇ ਕਿਉਂ ਹੋਣਗੇ?
ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਜੀਵਨ ਜੀ ਰਹੇ ਹਾਂ ਉਹ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਨਿਮਰ, ਦਿਆਲੂ ਜਾਂ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਕੋਈ ਜਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੁੱਖ ਦਰਦ ਹਨ।
ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਜੀ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਭਾਵਨਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ: 'ਮੇਰਾ ਬੌਸ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰੀ ਨੌਕਰੀ ਚਲੀ ਜਾਵੇ।' ਕੋਈ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਗਈ। ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਸਾਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ।
'ਮੈਂ ਇਸ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਵਾਂ।' ਇਸਨੇ ਸਾਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਅਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਡਰ ਵਿੱਚ ਹਾਂ।
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਹ ਸਾਡੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ। ਅਸੀਂ ਡਰ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਰ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਹੀ ਹੈ। ਨਹੀਂ, ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਅਸੀਂ ਡਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਝੂਠ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਝੂਠ ਹੈ। ਉਹ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪਲ -- ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਜਾਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪੁਰਾਣੇ ਸਵੈ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੁੱਖ ਭੋਗਣ ਜਾਂ ਬਦਕਿਸਮਤ ਹੋਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਇਹ ਪਛਾਣ ਕੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਮਰਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਆਲਤਾ ਹੈ।
ਕੋਈ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਡਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਫਿਰ ਇਸਦਾ ਹੱਲ ਕੀ ਹੈ? ਜੇ ਅਸੀਂ ਜਾਗ ਸਕੀਏ -- ਜੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸਾਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗ ਜਾਈਏ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਪਛਾਣ ਲਵਾਂਗੇ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ।
ਸਾਡੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਛਾਣ, ਸਾਨੂੰ ਅੱਜ ਰਾਤ ਇਸਨੂੰ ਇੱਥੇ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਦੇ ਨਾਲ ਘਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਨਵੇਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਂਗੇ, ਪਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਬਣਾਂਗੇ।
ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਚਾਰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਸਿਰਫ ਸੁਪਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੁਪਨੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਆਵਾਜਾਈ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਾਗ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ।
ਅਸੀਂ ਵਿਕਲਪ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਵਾਂਗੇ -- ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣ ਦੇ ਦੋ ਵਿਕਲਪਿਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ। ਚੇਤਨਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਵਸਥਾਵਾਂ। ਇੱਕ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ, ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।
ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣ ਦੇ ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਬੀਮਾਰ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣ ਦੇ ਮਾੜੇ ਤਰੀਕੇ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਦੇ। ਅਸੀਂ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਸਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਅਨੁਭਵ ਸਾਨੂੰ ਬਦਲਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸੁਪਨੇ ਵਰਗੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਹੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਆਦਤਾਂ, ਉਹੀ ਪੁਰਾਣੇ ਡਰ। ਕਿਉਂ? ਅਸੀਂ ਜਾਗ ਨਹੀਂ ਸਕੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ। ਜੋ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਫਿਲਟਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਉਹ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਉਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਦਾ ਉਹੀ ਤਰੀਕਾ, ਸਾਡਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ, ਸਭ ਕੁਝ? ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਫਿਲਟਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੀ ਹੈ - ਜੋ ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਜਚਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ।
ਜੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ, ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਉਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਨਿਰਲੇਪ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ।
ਜੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਜੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹਰ ਸਾਹ ਨਾਲ, ਦਿਨ ਨਾਲ, ਰਾਤ ਨਾਲ ਛੋਟੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਾਗੋ; ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ।
ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਸਮਝੋ। ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।